CBDC là gì? Thông tin và đánh giá về tiền tệ kỹ thuật số Ngân hàng Trung ương

cbdc-la-gi

Trong thời gian gần đây, với sự tiến bộ của công nghệ hỗ trợ, nhu cầu thanh toán số và sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đồng tiền mã hóa khu vực tư nhân, ngân hàng trung ương của nhiều quốc gia đã bắt đầu nghiên cứu và lên kế hoạch phát hành đồng tiền kỹ thuật số, hay còn được biết đến với tên gọi là tiền số ngân hàng trung ương (Central Bank Digital Currencies – CBDCs).

CBDC có thể coi là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử hình thành của tiền kỹ thuật số. Vậy CBDC là gì? Đặc điểm và ứng dụng của CBDC là như thế nào? Nhiều quốc gia trên thế giới đang thực hiện nghiên cứu, thử nghiệm hay triển khai CBDC, những quốc gia nổi bật nào đang tham gia vào quá trình này? Dưới đây là một tóm tắt chi tiết về CBDC để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn.

Sơ lược về quá trình ra đời của CBDC

Từ năm 2009 đến nay, sự xuất hiện của Bitcoin đã gây ra cơn sốt với hơn 10.000 đồng tiền điện tử khác nhau, điều này đi kèm là sự quan tâm gia tăng đối với công nghệ Blockchain. Tuy nhiên, do tính phi tập trung và khó quản lý của tiền điện tử, đã tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động tội phạm như rửa tiền, buôn bán chất cấm hay tống tiền gia tăng.

Từ 2010 chính phủ các nước cũng bắt đầu lo ngại về việc các loại tiền điện tử có thể đe dọa đến ổn định tài chính và an ninh quốc gia. Đối mặt với tình hình này, nhiều ngân hàng trung ương hàng đầu trên thế giới đã bắt đầu nghiên cứu công nghệ Blockchain để phát triển các loại tiền kỹ thuật số riêng, được biết đến là Central Bank Digital Currency (CBDC).

Tính đến hiện tại, hầu hết các CBDC đang trong giai đoạn thử nghiệm và chưa có CBDC nào được chính thức phát hành. Lịch sử hình thành của CBDC đang tiếp tục phát triển theo sự thay đổi của công nghệ và tình hình thị trường tài chính toàn cầu.

CBDC là gì?

CBDC-la-gi
CBDC là gì?

CBDC, hay Tiền điện tử của Ngân hàng Trung ương (Central Bank Digital Currency), là một loại tiền tệ kỹ thuật số thuộc hệ thống tiền tệ pháp định (fiat), được phát hành và quản lý do Ngân hàng Trung ương của một quốc gia cụ thể. Mục tiêu chính của CBDC là thay thế hoặc bổ sung cho tiền mặt và tiền gửi trong hệ thống tài chính quốc gia, tạo điều kiện cho trải nghiệm thanh toán thuận tiện và an toàn.

CBDC có thể sử dụng như các loại tiền tệ truyền thống, dùng để thanh toán cho các sản phẩm và dịch vụ. Người dùng có thể lưu trữ CBDC trong các ví điện tử hoặc tài khoản ngân hàng trực tuyến. Nhiều quốc gia đang nghiên cứu và triển khai tiền tệ kỹ thuật số Ngân hàng Trung ương nhằm tiến hóa hệ thống tài chính, giảm sự phụ thuộc vào tiền mặt, và tăng tính hiệu quả cũng như an toàn của các giao dịch tài chính.

CBDC có hai hình thức chính: CBDC giao dịch lẻ, được sử dụng giữa các cá nhân trong các giao dịch kinh doanh và mua sắm, còn giao dịch sỉ, dành cho các định chế tài chính thực hiện giao dịch qua thị trường tài chính. CBDC có khả năng trao đổi 1:1 với các hình thức tiền khác và có thể được phát hành dưới dạng thay thế có thể đổi thành tiền fiat hoặc như một hình thức cung ứng tiền mới bên cạnh tiền giấy truyền thống.

Cách CBDC hoạt động ra sao?

cach-cbdc-di-vao-hoạt-dong
Quy trình hoạt động của CBDC

Hoạt động của CBDC tương tự như tiền tệ fiat thông thường, là một hệ thống thanh toán kỹ thuật số cho phép người dùng gửi và nhận tiền ngay lập tức ở bất cứ đâu.

Ngoài việc là phương tiện thanh toán, tiền kỹ thuật sô này còn là một phương tiện lưu trữ giá trị, với các giao dịch dựa trên tài khoản yêu cầu xác minh ID của cả người gửi và người nhận để đảm bảo tính toàn vẹn và an ninh của giao dịch.

Mục tiêu của CBDC

Ở Mỹ và nhiều quốc gia khác, một số người không thể tiếp cận được với các dịch vụ tài chính, và chỉ tại Mỹ, hơn 5% hộ gia đình (khoảng trên 7 triệu người) không sử dụng ngân hàng. Một số hộ gia đình khác, khoảng 20%, có tài khoản ngân hàng nhưng họ chuyển tiền hoặc sử dụng các dịch vụ khác bằng séc. Mục tiêu chính của CBDC là cung cấp sự nhanh chóng, riêng tư, thuận tiện, khả năng tiếp cận và an ninh tài chính cho cả doanh nghiệp và người dùng.

CBDC cũng hướng đến việc giảm thiểu sự phụ thuộc vào tiền mặt và tiền gửi trong hệ thống tài chính, đồng thời giảm chi phí giao dịch xuyên biên giới.

Lợi ích CBDC mang lại, và rủi ro tiềm ẩn như thế nào?

#Lợi ích

Theo báo cáo OMFIF tháng 10 năm 2018 về “Tiền Tệ Kỹ Thuật Số của Ngân hàng Trung ương,” những động lực chính để triển khai CBDC với quy mô lớn đó là ở khả năng được cải thiện tốc độ và hiệu quả chi phí.

Tăng tính an toàn của hệ thống tài chính:

  • CBDC, là một loại tiền được số hóa, khó bị làm giả hơn so với tiền mặt truyền thống.
  • Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng của hệ thống CBDC cũng cần được bảo vệ chặt chẽ để ngăn chặn các cuộc tấn công mạng hay gian lận giả mạo.

Tăng cường khả năng giám sát của Ngân hàng Trung ương (NHTW): CBDC cho phép NHTW giám sát các giao dịch tài chính một cách chặt chẽ hơn, đảm bảo tuân thủ các quy định và chính sách tài chính của quốc gia.

Nâng cao tính tiện lợi và linh hoạt: có thể được sử dụng và chuyển đổi nhanh chóng qua các nền tảng số hóa, giúp tối ưu hóa quản lý thanh toán và giao dịch, đặc biệt trong thời kỳ khủng hoảng.

Giảm thiểu tác động của khủng hoảng: sử dụng công nghệ blockchain hoặc công nghệ phân tán khác, đồng tiền này giúp tăng tính minh bạch trong giao dịch tài chính và ngăn chặn các hoạt động gian lận và rửa tiền.

Tiết kiệm chi phí: giúp giảm chi phí liên quan đến sản xuất, phân phối và quản lý tiền mặt, cũng như tăng cường hiệu quả của các giao dịch tài chính.

#Rủi Ro 

Tập Trung Hóa:

  • Các loại CBDC thường được quản lý tập trung, đặc điểm này tạo ra rủi ro khi người kiểm soát có khả năng đóng tài khoản và xóa tiền của bất kỳ ai, đối lập với tính phi tập trung của nhiều đồng tiền điện tử khác.

Đình Trệ Sự Phát Triển:

  • Việc theo dõi dữ liệu từ sổ cái CBDC có thể làm mất quyền riêng tư, khuyến khích tự kiểm duyệt và giảm quyền tự do ngôn luận, có thể dẫn đến sự đình trệ quá trình phát triển xã hội.

Đô La Hóa Kỹ Thuật Số:

  • Một loại CBDC nước ngoài có thể thay thế đồng nội tệ yếu kém, gây hại cho các nước đang phải đối mặt với lạm phát lớn.

Tiền Chảy Khỏi Ngân Hàng Thương Mại: Việc cung cấp tiền kỹ thuật số trực tiếp cho người dân có thể dẫn đến việc giảm gradual các ngân hàng trung gian, có thể có tác động tiêu cực đến hệ thống ngân hàng truyền thống.

Thái Độ Của Chính Phủ Đối Với CBDC

cbdc-cac-nuoc-tren-the-gioi
Động thái của các nước với tiền số CBDC

Mỹ:

Jerome Powell, ứng cử viên ghế chủ tịch FED, thể hiện sự lo ngại về vấn đề quản lý và kỹ thuật của CBDC.

FED đang nỗ lực phát triển CBDC của riêng mình, nhưng vẫn cần theo dõi cẩn thận và thích ứng với tiền kỹ thuật số.

Trung Quốc:

Trung Quốc ủng hộ việc phát hành và quản lý CBDC bởi chính phủ.

Trung Quốc đã triển khai CBDC cho người dân, tuyên bố sẽ là quốc gia đầu tiên phát hành CBDC trên thế giới và ngăn chặn tổ chức nội địa phát hành loại tiền tương tự.

Nhật Bản:

Nhật Bản đang nghiên cứu về tiền điện tử, nhưng chưa có kế hoạch phát hành CBDC cho quốc gia.

Đức:

Bundesbank (Ngân hàng trung ương của Đức) thể hiện lo ngại về tiền điện tử, xem đó như là một hình thức đánh cược hơn là phương tiện giao dịch.

Tuy nhiên, Đức vẫn đang nghiên cứu công nghệ Blockchain để tích hợp vào hệ thống thanh toán.

Tương lai CBDC s như thế nào?

tien-ky-thuat-so-ngan-hang-trung-uong-cbdc
CBDC tiềm năng tron trương lai của tài sản điện tử

Theo nghiên cứu về Giá trị doanh nghiệp của IBM và phân tích biểu đồ về sự phát triển của tiền được lập trình, mặc dù có sự phản đối mạnh mẽ từ một số ngân hàng thương mại, nhưng sự quan tâm của các ngân hàng trung ương đến tiền tệ kỹ thuật số không giảm đi, thậm chí vẫn đang tăng lên. Hiểu rằng có thể cần phải điều tiết một số loại tiền điện tử, các ngân hàng trung ương đã chủ động đánh giá công trạng của chúng và thử nghiệm phiên bản của chính mình, được gọi là tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương.

Năm 2019, cuộc khảo sát của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế về các ngân hàng trung ương và CBDC đã cho thấy rằng trong khi 85% các ngân hàng trung ương nói rằng họ khó có thể phát hành một CBDC trong vòng ba năm tới, khoảng một phần tư các ngân hàng trung ương cho biết họ đã có thẩm quyền ban hành loại tiền này hoặc sẽ sớm có nó. 70% thừa nhận rằng họ đang nghiên cứu vấn đề này.

Chính vì những ưu điểm mà Tiền Kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương mang lại, các nhà hoạch định chính sách tại các Ngân hàng Trung ương dự kiến rằng ít nhất một CBDC dành cho người tiêu dùng sẽ được giới thiệu trong vòng năm năm tới, theo một nghiên cứu mới từ IBM và OMFIF.

Dựa trên dữ liệu từ cuộc khảo sát của 23 Ngân hàng Trung ương, nghiên cứu xác định rằng CBDC đầu tiên sẽ được triển khai ở một quốc gia nhỏ và tập trung vào một trường hợp sử dụng cụ thể, chẳng hạn như tạo điều kiện cho việc chuyển tiền hoặc thúc đẩy tính toàn diện của tài chính trong các khu vực có ít ngân hàng vật lý.

Các câu hỏi thường gặp về Tiền tệ Ngân hàng Trung ương

  • CBDC có phải là tiền điện tử không?

Ý tưởng về CBDC bắt nguồn từ tiền điện tử và công nghệ blockchain. Nó là một đơn vị tiền tệ pháp định (fiat) được phát hành và quản lý bởi Ngân hàng Trung ương của một quốc gia. Nó tồn tại dưới dạng kỹ thuật số, không giống như tiền mặt truyền thống, và có thể được sử dụng cho các giao dịch trực tuyến hoặc lưu trữ trong các ví điện tử.

CBDC không giống với nhiều loại tiền điện tử khác, chẳng hạn như Bitcoin hay Ethereum, vì nó được phát hành và quản lý bởi một tổ chức tài chính trung ương, thường là Ngân hàng Trung ương của một quốc gia. Góp phần giữ một vị trí chính thức trong hệ thống tài chính quốc gia và được liên kết với giá trị của tiền pháp định.

  • CBDC của Hoa Kỳ là gì?

Dự trữ Liên Hoa Kỳ chưa phát hành Central Bank Digital Currency chính thức. Nhưng trước đó đã có nhiều cuộc thảo luận và nghiên cứu về việc phát triển ở Hoa Kỳ.

Ngân hàng Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Federal Reserve) đã công bố rằng họ đang thực hiện nghiên cứu và đánh giá về CBDC. Tuy nhiên, quá trình này vẫn đang ở giai đoạn đầu, và chưa có quyết định chính thức về việc phát hành CBDC của Hoa Kỳ.

  • CBDC có dựa trên Blockchain không?

Một số dự án CBDC có thể sử dụng các công nghệ khác mà không liên quan đến Blockchain trực tiếp.

Công nghệ Blockchain có thể mang lại nhiều lợi ích, như tính an toàn, minh bạch, và khả năng theo dõi giao dịch. Nhưng cũng có những thách thức và quyết định về mức độ tập trung hay phi tập trung của hệ thống. Và quyết định tiền kỹ thuật số Ngân hàng Trung ương có dựa trên Blockchain phụ thuộc vào mục tiêu cụ thể, yêu cầu kỹ thuật, và quyết định chính trị của quốc gia đó.

Tổng Kết

CBDC (Central Bank Digital Currency) là một dạng tiền tệ kỹ thuật số được ngân hàng trung ương phát hành và quản lý. CBDC đang trở thành xu hướng toàn cầu với khả năng thay đổi cách chúng ta giao dịch và sử dụng tiền tệ. Nó mang lại sự tiện lợi, tốc độ và độ an toàn cao hơn so với tiền tệ truyền thống. Mặc dù CBDC mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đặt ra những thách thức về quyền riêng tư, bảo mật, ổn định tài chính và quản lý rủi ro.

Tuy nhiên, tiềm năng của Tiền Kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương là rất lớn, có thể cải thiện quy trình thanh toán, khuyến khích tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy sự cạnh tranh toàn cầu. Hy vọng rằng qua bài viết này, mọi người sẽ có cái nhìn sâu sắc hơn về CBDC.

Bài viết trên mình đã đã giải đáp cho các bạn về câu hỏi CBDC là gì và cung cấp những thông tin cần thiết xung quanh dự án này. Mong rằng qua bài viết này mọi người có thể hiểu thêm, có thêm tin tức, kiến thức mới liên quan đến thị trường tài chính.

Subscribe
Notify of
guest

0 bình luận
Inline Feedbacks
View all comments